Cây Kim Ngân Hoa Và 14 tác dụng chữa bệnh tuyệt vời

Kim ngân hoa là loài hoa được trồng để làm cảnh ở nhiều gia đình Việt Nam. Hoa cây kim ngân mới nở có màu trắng tinh, sau vài ngày lại ngả sang màu vàng óng, vì thế mà trên cành luôn có 2 màu hoa thu hút. Không những có hoa thơm màu sắc rực rỡ, kim ngân hoa còn là vị thuốc quý trong Đông y.

Đa số mọi người đều biết đến cây Kim Ngân như một loại cây cảnh để sinh tài lộc may mắn cho gia chủ. Tuy nhiên ít ai biết đến có một loại cây cũng tên là Kim Ngân nhưng có rất nhiều các tác dụng chữa bệnh rôm sẩy, lên sởi, lên đậu, tả lỵ, mụn nhọt…

Và đặc biệt có các tác dụng kháng viêm rất hiệu quả. Hôm nay Duocphamfansipan.com xin giới thiệu cụ thể cho các bạn về cây hoa Kim Ngân và các tác dụng tuyệt vời.

Cây Kim Ngân là gì

Cây Kim Ngân (Nhẫn Đông) có tên khoa học là Lonicera japonica Thunb. Là loại cây thuộc họ cơm cháy Caprifoliaceae. Cây cho ta một số các vị thuốc như:

  • Hoa Kim Ngân là hoa phơi hay sấy khô
  • Cành, lá hái tươi phơi khô hoặc sấy khô của cây

Đặc điểm cây Kim Ngân

Kim ngân là loại dây leo bằng thân quấn. Thân non có lông màu nâu đỏ. Thường mọc thành bụi. Lá mọc đối, hình trứng và xanh tốt quanh năm. Hoa mọc kẽ lá màu trắng, sau ngả sang màu vàng. Quả hình cầu, màu đen.

Nụ hoa hình ống hơi cong queo, dài 1 cm đến 5 cm, đầu to, đường kính khoảng 0,2 cm đến 0,5 cm. Mặt ngoài màu vàng đến nâu, phủ đầy lông ngắn. Phía dưới ống tràng có 5 lá đài nhỏ, màu lục. Bóp mạnh đầu nụ sẽ thấy 5 nhị và 1 vòi nhụy. Mùi thơm nhẹ, vị hơi đắng. Hoa đã nở dài từ 2 cm đến 5 cm, tràng chia thành 2 môi cuộn ngược lại. Môi trên xẻ thành 4 thùy, môi dưới nguyên. Nhị và vòi nhụy thường thò ra ngoài tràng hoa.

Hình ảnh cây Kim ngân hoa

Hình ảnh cây Kim ngân hoa

Phân loại

Ngoài Kim Ngân (Lonicera japonica Thunb), người ta còn dùng lẫn: Kim ngân rừng (L.bournei Hemsl.); Kim ngân long (L.cambodiana pierre ex Danguy); Kim ngân lá mốc (L.hypoglauca Miq); Kim ngân hoa to (L.macrantha (D.Don) Spreng).

Vùng trồng, cách trồng Kim Ngân

Kim ngân mọc hoang hay được trồng nhiều ở các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, Lào Cai, Ninh Bình, Hà Tây,…

Bạn nên trồng kim ngân hoa vào mùa xuân hoặc mùa thu. Có thể trồng bằng hạt giống hoặc chiết cành, thân bò dưới đất.

  • Chọn cắt dây kim ngân bánh tẻ vừa phải không non, không già.
  • Cuộn tròn thành 2 – 3 vòng có đường kính khoảng 15cm.
  • Đặt vào túi đất đã chuẩn bị trước, rồi lấp kín lại sao cho ngọn thò ở trên mặt túi.
  • Tưới nước thường xuyên, sau 1 tháng cây bắt đầu mọc.

Làm giàn leo cho cây để cây tốt và cho nhiều hoa hơn.

Nên trồng cây ở nơi có nhiều ánh sáng mặt trời để cây sinh trưởng và phát triển tốt hơn đồng thời cũng sẽ cho hoa nhiều hơn. Còn nếu trồng kim ngân hoa ở nơi bị che khuất, cây sẽ rất dễ bị rệp tấn công, lượng hoa ít.

Thường thì kim ngân hoa là loại cây ít bị sâu bệnh, tuy nhiên nếu có sâu thì bạn cần loại bỏ bằng phương pháp thủ công, không sử dụng thuốc trừ sâu để đảm bảo tính dược liệu an toàn.

Thu hoạch

Sau một năm là chúng ta có thể thu hoạch được Kim Ngân, cây càng nhiều năm thì sản lượng hoa càng nhiều.

Khi thu hoạch cần hái hoa vào lúc hoa sắp nở hoặc hoa mới nở, hoa vẫn còn màu trăng chưa chuyển sang vàng.

Có thể thu hoạch riêng hoa, hoặc thu hoạch kèm cả hoa, cả thân cành lá, rồi phân tách riêng sau tùy theo mục đích sử dụng.

Bộ phận dùng làm thuốc

Hoa mới chớm nở, lá và dây ít dùng.

Thành phần cây Kim Ngân

Thành phần của cây bao gồm rất nhiều các chất và cũng chưa được xác định hết một cách chính xác. Một số các thành phần chính được các nhà khoa học nghiên cứu:

  • Hoa Kim Ngân có hàm lượng inozit (hay gọi là inozitol) khoảng 1% (theo giáo sư Tăng Quảng Phương)
  • Hoạt chất của Kim Ngân có chất chứa trạng thái dầu. Chất này không bay hơi, có thể hòa tan trong nước và các chất dung môi khác như dung môi hữu cơ. Nhiều kinh nghiệm dân gian cho thấy việc dùng nước cất của Kim Ngân nhưng vẫn có tác dụng. Điều đó cho thấy, phần nước cất bay theo hơi nước cũng có nhiều tác dụng (theo Thang Đằng Hán).
  • Các nhà nghiên cứu của Nhật Bản còn cho thấy trong Kim ngân có golucozit đó là lonixerin có cấu trúc luteolin thành phần 7 rhamnoza.
  • Theo giáo sư Đỗ Tất Lợi trong Kim Ngân có saponizit.

Tác dụng chữa bệnh của cây Kim Ngân

Tác dụng kháng sinh 

Được các nhà nghiên cứu và chứng minh bằng thực nghiệm cụ thể, nghiên cứu cho thấy trong nước hoa kim ngân có tác dụng ức làm giảm mạnh đối với tụ cầu khuẩn, vi khuẩn chương hàn, trùng ly Shiga. Đặc biệt nước sắc có tác dụng mạnh mẽ hơn các dạng tế bào khác.

Năm 1950 Trung Hoa Tấn y học báo đã nghiên cứu thành công có thể sử dụng nước sắc cô đặc của hoa Kim Ngân để thấy được tác dụng kháng sinh cực mạnh đối với các vi trùng ly, tụ cầu khuẩn, thương hàn, liên cầu khuẩn tiêu máu, tả, phế cầu khuẩn.

Bảng dưới sẽ cho biết nồng độ loãng nhất có chức năng ức chế đối với sự sinh sôi của vi trùng:

  • Vi trùng ly Shiga 1/640
  • Phế cầu khẩn 1/60
  • Schmith 1/2560
  • Bạch hầu 1/80
  • Liên cầu khuẩn tiêu máu B 1/160
  • Dịch hạch 1/1280
  • Vi trùng ly Flexner 1/1280
  • Tả 1/160
  • Vi trùng phó thương hàn A 1/300
  • Liên cầu khuẩn tiêu máu A 1/320
  • THương hàn 1/300
  • Phó thương hàn B 1/300
  • Trực khuẩn coli 1/160
  • Sonnei 1/320
  • Tụ cầu khuẩn vàng (aureus) 1/40

Sở nghiên cứu trung y dược tỉnh Giang Tây năm 1960 đã nghiên cứu so sánh công dụng kháng sinh của nước sắc lá và nước sắc hoa Kim Ngân.

Kết quả cho thấy nước sắc lá với nống độ 20 – 1,2% có công dụng ức chế vi trùng ly Shiga. Nước sắc lá 20 – 5% có tác dụng giảm sinh sôi đối với vi trùng phó thương hàn A.

Tuy nhiên trong nghiên cứu lại thấy nước sắc hoa lại không có kháng sinh, do đó các nhà nghiên cứu cho rằng việc có tác dụng kháng sinh phụ thuộc vào thời kỳ hái hoa sớm hay muộn.

Tác dụng trên đường huyết

Mẫn Bính Kỳ (năm 1930) đã nghiên cứu và cho mọi người thông tin rằng cho thỏ uống nước sắc hoa Kim Ngân. Hiện tượng xảy ra là những chú thỏ có lượng đường huyết cao hơn hẳn và kéo dài 5-6h mới trở lại bình thường.

Tác dụng ngăn chặn choáng phản vệ

1966 Giáo sư Đỗ Tất Lợi và một số giáo sư khác đã nghiên cứu và báo cáo rằng nước sắc kim ngân có tác dụng ngăn chặn choáng phản vệ trên thí nghiệm ở chuột lang.

Chuột lang được thí nghiệm cho uống lượng kim ngân và kết quả là chất lượng và số lượng tế bào mastocytes (hạt) ở mạng treo ruột thay đổi ít. Lượng histamin ở phổi chuột bị choáng phản vệ gấp 1.5 lần so với chuột thường.

Không độc tố

Các nha nghiên cứu trên gồm GS Đỗ Tất Lợi và các nhà nghiên cứu khác còn cho biết, đã cho chuột thực nghiệm uống rất nhiều nước sắc Kim Ngân với hàm lượng gấp 150 lần điều trị cho người.

Tuy nhiên mọi thứ đều bình thường, các bộ phận khi giải phẫu ra đều bình thường.

Công dụng và liều dùng cây Kim Ngân

Điều trị ỉa chảy

Bài thuốc:

  • Kim ngân: 2-5g hoa hoặc 10-12g cành lá

Cách dùng:

  • Sắc dưới dạng thuốc sắc, thuốc cao
  • Uống hàng ngày giảm dần liều lượng khi đã đỡ và dừng uống khi đã hoàn toàn bình phục.

Điều trị thông tiểu

Bài thuốc:

  • Hoa Kim Ngân: 6g
  • Cam thảo: 3g

Cách dùng:

  • Sắc với 200ml nước còn 100ml
  • Chia ra uống làm 2 hoặc 3 lần trong một ngày.

Điều trị sốt, cảm

Bài thuốc:

  • Hoa Kim Ngân: 40g
  • Kinh giới tuệ: 16g
  • Đam đậu xị: 20g
  • Liên kều: 40g
  • Đam trúc điệp: 16g
  • Bạc hà: 24g
  • Ngưu bang tử: 24g

Cách dùng:

  • Sấy khô các loại trên tán thành bột, viên hoàn
  • Ngày uống mỗi lần 1-2 viên hoặc 12g bột.

Trị dị ứng, mụn nhọt, mẩn ngữa

Bài thuốc:

  • Kim ngân: 6g hoa hoặc 12g cành và lá

Cách dùng:

  • Sắc với 100ml nước còn 10ml, thêm 4g đường
  • Cho vào ống hàn kín và có thể hấp tiệt trùng để bảo quản
  • Có thể dùng ngay hoặc bảo quản để dùng dần
  • Dùng ngay: Giữ sôi 15 phút rồi để nguội khoảng 30 phút là uống được luôn
  • Liều dùng: Người lớn ngày 2 đến 4 ống, trẻ em ngày 1 đến 2 ống.

Trị cảm cúm

Bài thuốc:

  • Kim ngân: 4g
  • Kinh giới: 3g
  • Cam thảo đất: 3g
  • Lá tía tô: 3g
  • Mạn kinh: 2g
  • Gừng: 3 lát
  • Sài hồ nam: 3g

Cách dùng:

  • Sắc sôi để nguội khoảng 30 phút thì uống được.

Trị sởi

Bài thuốc:

  • Hoa kim ngân: 30g
  • Cỏ ban: 30g

Cách dùng:

  • Dùng tươi, dĩa nhỏ hòa thêm nước rồi gạn uống
  • Có thể phơi khô rồi sắc đun sôi để nguội uống.

Trị đau họng quai bị

Bài thuốc:

  • Hoa Kim Ngân: 16g
  • Đậu xị: 18g
  • Ngưu bàng tử: 12g
  • Bạc hà: 4g
  • Cát cánh: 8g
  • Trúc diệp: 12g
  • Kinh giới tuệ: 8g
  • Cam thảo: 4g
  • Liên kiều: 12g

Cách dùng:

  • Sắc để nguội rồi uống.

Trị ruột thừa, viêm phúc mạc

Bài thuốc:

  • Hoa Kim ngân: 120g
  • Đương quy: 80g
  • Hoàng cầm: 16g
  • Địa du: 40g
  • Cam thảo: 12g
  • Huyền sâm: 80g
  • Ý dĩ nhân: 20g
  • Mạch môn: 40g

Cách dùng:

  • Sắc để nguội 30 phút rồi uống.

Trị vú có sưng đỏ, có khối kết

Bài thuốc:

  • Hoa Kim ngân: 20g
  • Lá Ngô đồng: 50 lá
  • Cam thảo: 4g
  • Hoàng kỳ (sống): 20g
  • Đương quy: 32g

Cách dùng:

  • Nước nửa chén, rượu nửa chén, sắc để nguội rồi uống.

Tăng tuổi thọ

Kim ngân có vị ngọ, tính hàn, không có độc tố, vị tâm và tỳ. Có tác dụng thanh nhiệt giải độc. Nên việc uống nước hoa Kim Ngân hàng ngày sẽ giúp cho chúng ta có thể tăng tuổi thọ.

Lưu ý khi sử dụng

Nhìn chung sử dụng hoa và lá kim ngân với liều lượng thích hợp sẽ rất ít khi gặp tác dụng phụ. Tuy nhiên, bạn cũng có thể bị:

  • Rối loạn tiêu hóa: Thân và lá cây kim ngân rất giàu saponin, kích ứng đường tiêu hóa, gây nôn, tiêu chảy.
  • Viêm da: Kim ngân hoa có thể tạo ra viêm da hoặc kích ứng khi tiếp xúc với cây tươi kim ngân hoa.

Bạn cũng cần thận trọng khi sử dụng kim ngân hoa và cho bác sĩ hoặc dược sĩ của bạn biết:

  • Bất cứ loại thuốc nào mà bạn đang sử dụng.
  • Bạn có thai hoặc cho con bú.
  • Bạn bị dị ứng với bất kỳ chất nào của kim ngân, hoặc bất cứ thuốc, thảo dược, thực phẩm nào khác.

Tất cả tình trạng bệnh lý của bạn.

Bạn đọc chú ý các bài thuốc trên chỉ nên tham khảo, nếu áp dụng phải hỏi ý kiến thầy lang trước. Ngoài ra bạn đọc cũng có thể tìm mua trà kim ngân hoa về sử dụng làm nước uống cũng rất tốt.

Bài viết cùng chuyên mục