Củ Đinh lăng rừng [Phân biệt] với Củ béo trắng đơn giản

Đinh lăng rừng là gì? Có thật hay không? Gần đây gặp củ “đinh lăng rừng” bán đầy hai bên đường thật ra là cây béo trắng của Tây Bắc, còn được gọi với tên khác là cây bổ béo (uống vào khiến người mập lên), người Bắc Giang gọi cây đó là béo trắng.

Tại TP.HCM trên nhiều tuyến đường xuất hiện các xe đẩy bán củ đinh lăng rừng có trọng lượng rất khủng (1-3kg mỗi chùm củ) nhưng giá lại rất thấp, chỉ từ 200-400k/kg. Nhiều người mua về ngâm rượu, được người tron nghề phân tích, mới “tá hỏa” vì đó là… Củ béo.

Củ đinh lăng rừng khủng nhưng giá mềm

Trường hợp gần nhất là trên đường đi Củ Chi, anh Võ Văn Ngân (ngụ Q.Phú Nhuận) đang đi công tác thì gặp hai bên Quốc lộ 22 (H.Củ Chi) xuất hiện nhiều xe đẩy cắm bảng “Củ đinh lăng rừng ngâm rượu tăng cường sinh lý, Ông uống bà khen”, giá 300k/kg, liền mua 2 ký về ngâm rượu uống cả năm.

Trao đổi với người bán cho biết, củ đinh lăng rừng có nguồn gốc tại vùng núi Tây Ninh, trong lúc đang chặt củ ra phơi thì một người quen đến chơi cảnh báo “cẩn thận củ đinh lăng rừng giả”. Anh Ngân lo lắng, đến tìm gặp một thầy thuốc Đông y thì mới sững sờ khi nghe vị này giải thích đó là củ béo.

Bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ (Bệnh viện ĐH Y Dược TP.HCM) chia sẻ, mầy tuần gần đây đi làm trên đường, ông thường bắt gặp xe đẩy bán củ đinh lăng rừng, nhiều bệnh nhân cũng mang củ đinh lăng rừng đã mua ngoài đường nhờ ông kiểm tra và phát hiện đó là củ béo. Có bệnh nhân thậm chí đã uống hết cả hũ rượu củ béo rồi mới phàn nàn với ông: “Uống hết 5 lít rượu củ đinh lăng rừng ngâm mà sức khỏe không hề tốt lên, mà còn mệt người thêm”.

Tình cờ bên vỉa hè Quốc lộ 22 (Huyện Củ Chi, ngay dưới chân cầu An Hạ), gặp một chiếc xe máy chứa đầy những củ to cỡ bắp tay, nhiều rễ nhỏ, giá 250k/ký. Người bán cho hay đó là củ đinh lăng rừng, do những người dân tộc Tày đào từ trong rừng ở Bình Phước bán cho ông với giá 150k/kg. “Lâu lâu mới đào được một mẻ, mang đi bán, mua nhanh kẻo không còn” – người bán nói.

Hai ngày sau, chúng tôi có việc quay lại khu này thì không thấy người đàn ông hom nọ, hỏi một anh chạy xe ôm cạnh đó mới biết, những người này không bao giờ bán lâu một chỗ mà thay đổi địa điểm liên tục, lỡ sản phẩm không tốt thì người mua không biết đâu mà tìm. Cũng bằng cách này, người mua càng tin vào độ khan hiếm của củ đinh lăng rừng.

Mùa này, dọc các tuyến đường trong nội thành HCM như đại lộ Phạm Văn Đồng (Q.Bình Thạnh), Quang Trung (Q.Gò Vấp), Cộng Hòa (Q.Tân Bình)… không mấy khó để bắt gặp những xe đẩy chất đầy củ đinh lăng rừng, mật nhân, ba kích. Đều là củ đinh lăng rừng nhưng mỗi chỗ báo giá, công dụng và nguồn gốc khác nhau.

Tại góc đường Cộng Hòa – Hoàng Hoa Thám (Q.Tân Bình), người bán làm cao: Củ này chỉ có ở vùng núi, rất hiếm nên nếu mua phải đặt hàng trước ba ngày, giá 400k/ký. Còn ở đại lộ Phạm Văn Đồng (Q.Bình Thạnh), củ đinh lăng rừng lại được bán với giá chỉ 350k/kg.

Trên đường Hải Thượng Lãn Ông (Quận 5) một chủ tiệm thuốc nam chia sẻ, củ đinh lăng tươi giá trung bình khoảng 300k/kg và phải đặt trước mới có, còn loại đã phơi khô cắt mỏng thì luôn có với giá cao hơn chút 350k/kg, đối với rượu ngâm củ đinh lăng giá tận 2 triệu đồng/bình.

Không tồn tại cây đinh lăng rừng

Đinh lăng còn được gọi các tên khác như nam dương sâm, cây gỏi cá, tên khoa học là Polyscias fruticosa (L), thuộc họ nhà ngũ gia bì Araliaceae, có vị đắng, hơi ngọt, tính mát.

Lá đinh lăng được dùng làm rau sống thông thường, đôi khi cũng để trị bệnh, tăng cường sức khỏe. Rễ đinh lăng dùng để nâng cao thể trạng, tăng sức đề kháng, bồi bổ khí huyết, điều trị đau lưng, mỏi gối, thông sữa, lợi tiểu, liệt dương, suy nhược sinh dục, kiết lỵ, chống dị ứng, giải độc thức ăn.

Lá đinh lăng có thể điều trị tắc tia sữa, cảm sốt, ho… Thân và cành đinh lăng có công dụng trị chứng phong thấp gây đau nhức xương khớp… Tại Viện Y học Việt Nam, các nhà khoa học thử nghiệm cho bệnh nhân dùng bột đinh lăng liều lượng 0,23- 0,50g/ngày ở dạng rượu ngâm nhẹ độ (30o) hoặc nước sắc, kết quả làm tăng sức dẻo dai của cơ thể.

Bác sĩ Huỳnh Tấn Vũ cho biết, trước kia không dùng đinh lăng làm thuốc, nhưng thời gian gần đây nhiều nghiên cứu đã chứng minh tác dụng bồi bổ cơ thể, nên mới bắt đầu được dùng. Đinh lăng rừng không hề tồn tại mà chỉ trồng trong vườn nhà, miếu, đình, chùa, đất ruộng… nên chuyện củ đinh lăng rừng được rao bán một số nơi là không đúng.

Loại “đinh lăng rừng” bán hai bên đường thật ra là cây béo trắng (bùi béo), tại Tây Bắc người dân gọi là cây bổ béo (uống vào khiến người mập lên), người Bắc Giang gọi là béo trắng, còn tại Tam Đảo (Vĩnh Phúc) gọi là đinh lăng rừng, nhưng không phải là loại đinh lăng như Viện Y học Việt Nam đã từng nghiên cứu.

Cây béo trắng thuộc họ thụ đào (Icacinaceae), tên khoa học là Gomphandra tonkinessis Gagnep, là loại mọc hoang dại ở vùng núi các tỉnh Hòa Bình, Hà Tây, hiện chưa có tài liệu nghiên cứu nào về thành phần hóa học.

Cách nhận biết củ đinh lăng thật giả

Sau đây là 5 yếu tố để các bạn có thể phân biệt được đâu là đinh lăng thật và đinh lăng giả và cách phân biệt giữa 2 loại củ trên

1. Phân biệt bằng hình và cấu tạo của củ

Cách này rất đơn giản nếu đem so sánh thì chúng ta có thể dễ dàng phát hiện được đâu là củ đinh lăng thật

+ Cấu tạo của cây bùi béo: Rễ cọc lớn mọc thẳng.và có nhiều rễ nhỏ xiên ngang.Củ Bùi béo được dân nhiều vùng gọi là Cây Một Củ và củ thường to bất thường. Có nhiều rễ nhỏ xiên ngang,rễ nhỏ rất dai bứt mãi không đứt, dưới đây là hình ảnh của củ bùi béo

+ Cấu tạo của củ đinh lăng: Củ Đinh Lăng thường có rễ phụ giòn, dễ gãy, kết cấu của củ có nhiều khe, hốc nhiều củ có rễ mọc liền kề với nhau hình dáng rất đa dạng. Từ phần cổ gốc, các rễ nhánh mọc xiên tứ tung không theo một quy luật nào cả.

2. Thử độ giòn của củ

Sử dụng cách này cũng rất đơn giản các bạn chỉ cần lấy 2 loại củ trên với kích cỡ bằng nhau đem ra bẻ thử

+ Củ bùi béo: rất khó để bẻ vì cấu tạo của loại củ này có những dầm gỗ bên trong hay trông giống những tia gỗ lởm chởm nhìn như cái chổi ( giống như chúng ta bẻ một cây tre tươi – tre không gãy làm đôi mà sẽ có những gai gỗ lởm chởm ở vết dập)

+ Củ đinh lăng: đối với rễ phụ thì rất dễ để bẻ, khá là giòn nhìn trông vết gãy rất mịn màng vì cấu tạo phần gỗ bên trong khi bị bẽ gãy sẽ không có những tia gỗ lởm chởm như củ bùi béo.

3. Mùi vị đặc trưng của từng loại củ

Sau khi đào lên cả củ bùi béo và đinh lăng đều có một mùi thơm đặc trưng riêng biệt. Đối với những người lâu năm trong nghề họ chỉ cần ngửi mùi là có thể biết được đâu là củ đinh lăng thật.

+ Củ bùi béo: vị đặc trưng khi chúng ta nếm thử đó là lúc đầu, lưỡi hơi có vị nhạt nhâm nhi kỹ hơn 1 lúc nữa thì lại thấy có vị đắng

+ Củ đinh lăng: Đối với củ đinh lăng nhấm vỏ vị ngang ngang ko đắng, nhấm lâu thấy bùi bùi, ngậm một miếng nhỏ một lúc sẽ cảm thấy có vị hắc xộc lên tận mũi.

4. Giá trị của từng loại

So sánh giá trị của mỗi loại. Người dân ta có thói quen cứ thấy hàng rẻ là không cần biết nó như thế nào mà nhắm mắt nhắm mũi để mua rồi sau đó lĩnh những hậu quả khôn lường từ việc ham của rẻ các cụ nói cấm có sai ” Của rẻ là của ôi”

+ Đối với củ bùi béo: củ có trọng lượng 3kg chỉ có giá rơi vào khoảng 200.000 VNĐ

+ Đối với củ đinh lăng: củ có trọng lượng 3kg không bao giờ có giá dưới 1 triệu VNĐ

5. Khi ngâm với rượu

Quả thực nếu ngâm với rượu thì bạn phải cần thời gian mới có thể kiểm chứng được

+ Đối với củ bùi béo: ngâm với rượu trong khoảng 2 tháng nước rượu không hề chuyển màu khi đến tháng thứ 4-5 thì màu rượu hơi xỉn một chút ngâm xong thì uống đắng đắng,hơi chua chát.

+ Đối với củ đinh lăng: ngâm với rượu trong khoảng 1 tháng đầu nước rượu đã chuyển hẳn sang màu vàng nhạt, ngâm càng lâu thì màu vàng tiết ra càng đẹp ( cũng tùy vào khối lượng và tỉ lệ ngâm). uống vào có vị thơm,ngọt nhẹ,để càng lâu càng ngọt.

Những lời khuyên hữu ích dành cho các bạn mua đinh lăng

Không mua đinh lăng tại những nơi giá rẻ mà bạn cảm thấy không uy tín, chỉ nên tìm mua tại những nơi bán đinh lăng lâu năm có thương hiệu và nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, nhờ người quen mua hộ. Hoặc có thể liên hệ với cửa hàng chúng tôi có bán củ rễ đinh lăng mời các bạn tham khảo

  • Không mua đinh lăng tại dọc đường quốc lộ
  • Tuyệt đối không nghe theo những kẻ bán rong rao bằng xe máy rao bán kèm theo ong đất, ong vò vẽ, tắc kè, bìm bịp. Để lừa người mua, họ lấy keo gắn lá đinh lăng trên thân củ nhìn trông khó mà nhận biết được.
  • Đối với những người có điều kiện mua những củ đinh lăng lâu lăm cỡ lớn thì cần phải giám sát họ đào hoặc nhờ người giám sát.

Trên đây là một số thông tin mà chúng tôi cung cấp để giúp bạn phân biệt được củ đinh lăng rừng với củ béo trằn để tránh nhầm lẫn khi mua. Hãy chia sẻ bài viết hữu ích này đến mọi người để cùng tham khảo nhé!

Nguồn: phunuonline.com.vn

Bài viết cùng chuyên mục