Ngũ Vị Tử và 20 Bài thuốc hữu ích mang lại cho sức khỏe người sử dụng

Ngũ vị tử là một vị thuốc đông y có công dụng an thần, chữa đau bụng, ra mồ hôi, tiêu khát, bồ bổ cơ thể hư nhược, chữa thận dương hư, viêm gan mạn tính. Để biết thêm thông tin hãy cùng tham khảo bài viết này nhé!

Mục lục

Ngũ vị tử là gì?

  • Tên gọi khác: Ngũ mai tử, Huyền cập
  • Tên khoa học: Fructus Schisandrae
  • Phân nhóm: Ngũ vị tử là quả chín đã sấy/ phơi khô của cây ngũ vị. Có 3 loại ngũ vị sau: Bắc ngũ vị (Schizandra chinensis Baill), Nam ngũ vị (Kadsura japonica), Mộc lan (Magnoliaceae).

Các loài cây này có nguồn gốc ở khu vực Đông Á và quả khô của chúng được dùng trong y học. Quả của Schisandra chinensis được gọi là ngũ vị tử, nghĩa là “quả tạo ra năm vị”, do một thực tế là quả của nó có đủ 5 vị cơ bản: mặn, ngọt, chua, cay, đắng. Trong y học cổ truyền Trung Hoa và một số nước lân cận thì người ta dùng nó để trị nhiều bệnh: chống nhiễm trùng, tăng sức khỏe cho da, điều trị chứng mất ngủ, ho hen, di tinh và háo nước.

Ngũ Vị Tử và 20 Bài thuốc hữu ích mang lại cho sức khỏe người sử dụng

Ngũ Vị Tử và 20 Bài thuốc hữu ích mang lại cho sức khỏe người sử dụng

Bạn nên xem thêm:

⇒ Cây Đinh Lăng Và 20 Công dụng không phải ai cũng biết

⇒ 15 công dụng tuyệt vời của lá ổi

⇒ Tác dụng của tỏi đen đối với sức khỏe

⇒ Cây Giảo Cổ Lam Và 8 Tác dụng THẦN KÌ

Đặc điểm nhận biết cây ngũ vị tử

1. Đặc điểm hình thái ngũ vị tử

Ngũ vị tử là cây thân thảo, dạng cây leo có chiều dài khoảng 3m, lá hình tròn, chiều dài từ 9 đến 12cm. Hoa màu vàng, có từ 9 đến 15 cánh. Quả ngũ vị tử có màu đỏ, đường kính khoảng 3cm và hạt tròn, màu vàng.

Ngũ vị tử được xem là thần dược trong dân gian ta

Ngũ vị tử được xem là thần dược trong dân gian ta

Fructus Schisandrae là một trong những cây thuốc quý, thuộc họ dây leo. Khi trưởng thành cây có chiều dài từ 5 – 7m hoặc hơn. Thân cây có các nốt sần, màu nâu xám, lá cây màu xanh và tròn dài khoảng 7 – 12cm, rộng 3 – 5 cm, đầu lá hơi nhọn và có lông ngắn ở gân các lá non. Thông thường, hoa có màu vàng, khoảng 9 – 13 cánh/bông và tỏa mùi hương rất dễ chịu và nở rộ vào khoảng tháng 5 – 7 . Quả thường màu đỏ, hình cầu với đường kính 5mm.

Hiện nay, cây thuốc (Schisandra sinensis Baill) chỉ sinh sống và phát triển ở một số quốc gia có khí hậu lạnh như: Nga, Mông Cổ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc,… Tại Việt Nam, chỉ mới xuất hiện ngũ vị tử nam hay còn được người dân gọi là cây nắm cơm, cây na rừng, quả chí chuôn chua.

2. Phân bố

  • Ngũ vị tử phân bố chủ yếu ở Trung Quốc.

3. Bộ phận dùng

  • Quả chín của ngũ vị tử được Đông Y sử dụng như một vị thuốc.

4. Thu hái ngũ vị tử

  • Quả ngũ vị tử thường chín và được thu hái vào mùa thu.

5. Chế biến ngũ vị tử

  • Sau khi thu hái đem bỏ tạp chất và các quả hư hại, sau đó sấy hoặc phơi khô.

6. Bảo quản ngũ vị tử

  • Bảo quản ngũ vị tử không cần phải quá cầu kì, chỉ cần để nơi khô thoáng là được.

7. Thành phần hóa học ngũ vị tử

  • Thảo dược ngũ vị tử có chứa các thành phần hóa học sau: Beta-chamigrene, vitamin E, vitamin C, citral, tinh dầu, schizandrin, sesquiterpene, desoxy schisandrin,…

Vị thuốc ngũ vị tử

1. Tính vị

  • Vị chua, tính ấm (theo ghi chép của Trung Dược Học).

2. Qui kinh

  • Qui vào kinh Thận và Phế (phổi) (theo ghi chép của Trung Dược Học).

3. Tác dụng dược lý và chủ trị của ngũ vị tử

Theo y học hiện đại:

  • Tác dụng điều trị nhiễm trùng gan
  • Tăng nhãn trường và nhãn lực, đồng thời làm tăng độ nhận biết của xúc giác
  • Nước sắc ngũ vị tử có khả năng tăng lượng dự trữ glucose và glycogen ở gan, đồng thời làm tăng lactic acid trong cơ thể.
  • Ngũ vị tử còn giúp tăng cường hoạt động của phosphate và tăng mức độ hấp thu P32 ở vết vị trường.
  • Trên thực nghiệm với chuột nhắt, nhận thấy thành phần Schizandrin có khả năng kích thích hệ thần kinh ngoại biên tiếp nhận nicotin và giải phóng choline.
  • Tác dụng kích thích một số phần ở hệ thần kinh trung ương.
  • Ngũ vị tử giúp kích thích hoạt động hô hấp thông qua tác động đến hệ thần kinh trung ương.
  • Có tác dụng điều trị suy nhược, làm giảm các triệu chứng như chóng mặt, đau đầu, hồi hộp và rối loạn giấc ngủ.

Trong đông y:

  • Tác dụng an thần, thu liễm phế khí, sáp trường, bổ thận, sinh tân chỉ khát,…
  • Công dụng chữa di tinh, thường xuyên khát nước, ra mồ hôi trộm, suy nhược, hen suyễn, mất nước, miệng khô,…

Bạn nên xem thêm:

⇒ Cây Hương Phụ và 20+ công dụng không ngờ tới

⇒ Sâm Ngọc Linh Và 13 Tác dụng chữa bệnh thần kỳ

⇒ Cây Sâm Đất và 17 công dụng chữa bệnh không ngờ

27+Công dụng của Cây Lô Hội

Tác dụng của ngũ vị tử

Qua nghiên cứu ý học và đúc kết từ kinh nghiệm dân gian cho biết, một số tác dụng chính của vị thuốc nam mang lại cho sức khỏe như:

  • Đây là loại thảo dược có tác dụng mạnh trong điều trị các bệnh nam khoa như liệt dương, yếu sinh lý, xuất tinh sớm,…
  • Bên cạnh đó, vị thuốc còn có công dụng bổ thận, tráng dương, chữa trị nhanh các bệnh thận dương hư, tiểu đục, đau lưng, lưng lạnh.
  • Ngũ vị tử còn có tác dụng điều trị nhanh các triệu chứng bệnh liên quan đến đường hô hấp như: Viêm họng, viêm phế quản, ho khan,…
  • Bồi dưỡng cơ thể, tăng cường sức đề kháng, hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại được các tác nhân gây bệnh.
  • Hỗ trợ, giảm nhanh tình trạng suy nhược cơ thể, mất ngủ, kém ăn.
  • Thanh nhiệt cơ thể, điều trị viêm gan, vàng da.
  • Tăng huyết áp, tốt cho xương, thảo dược giúp ức chế sự sản xuất oxit nitric đồng thời làm giãn các mạch máu, tăng huyết áp.

Những công dụng của vị thuốc mang lại cho sức khỏe

Những công dụng của vị thuốc mang lại cho sức khỏe

Một số bài thuốc chữa bệnh được bào chế từ cây ngũ vị tử

Ngũ mai là thảo dược hoàn toàn từ thiên nhiên lại rất an toàn cho sức khỏe, mang lại hiệu quả tuyệt vời chỉ sau một thời gian điều trị. Chính vì vậy, hầu hết người bệnh đều coi vị thuốc này như thần dược để điều trị một số bệnh lý như:

1. Tác dụng điều trị suy nhược thần kinh, mệt mỏi, thường xuyên mất ngủ, đánh trống ngực, tim đập mạnh

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử, câu kỷ tử mỗi vị 30g, nhân sâm 10g và 500ml rượu.
  • Cách tiến hành: Đem các vị ngâm với rượu trong khoảng 7 ngày. Mỗi ngày uống 1 ly nhỏ (khoảng 20ml) trước khi đi ngủ.

2. Bài thuốc trị di mộng tinh ở nam giới

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 100g cùng hồ đào nhân 250g.
  • Cách tiến hành: Đem dược liệu ngũ vị tử ngâm trong nửa ngày cho mềm. Sau đó tách bỏ hạt, đem thịt sao với hồ đào nhân. Để nguội bớt và tán thành bột. Mỗi lần dùng 9g thuốc bột uống vùng hồ nước cơm hoặc nước sôi để nguội.

3. Bài thuốc chữa vã mồ hôi, thở gấp, kích ứng, khát nước, nhịp tim loạn, hồi hộp

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 10g với 1 quả tim lợn.
  • Cách tiến hành: Đem tim lợn rửa sạch, sau đó cho ngũ vị tử vào bên trong tim, đem buột chặt lại và hầm cho nhừ, ăn hết trong ngày.

4. Công dụng điều trị chứng khát và khô miệng do tân dịch không đủ

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 6g, đảng sâm và mạch đông mỗi thứ 12g.
  • Cách tiến hành: Sắc uống, mỗi ngày dùng 1 thang cho đến khi bệnh cải thiện thì ngừng.

5. Bài thuốc chữa thận dương hư gây yếu sinh lý

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 8g, phụ tử, long cốt và tang phiêu tiêu mỗi thứ 12g.
  • Cách tiến hành: Đem các vị sắc lấy nước uống, mỗ ngày dùng 1 thang.

6. Tác dụng giúp bồi bổ cơ thể, giúp trị chứng ra mồ hôi nhiều

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử, bạch truật, mẫu lệ, nhân sâm, ma hoàng căn mỗi thứ 63g, bán hạ khúc và bá tử nhân mỗi thứ 125g và 30 quả đại táo.
  • Cách tiến hành: Để riêng đại táo, các vị thuốc còn lại trộn đều và nghiền thành bột. Sau đó dùng đại táo nấu nhừ, bỏ hạt và nghiền nát. Đem bột thuốc nhào với thịt đại táo, làm thành viên bằng hạt ngô đồng. Mỗi lần uống khoảng 20 viên, dùng 2 lần/ ngày.

7. Bài thuốc trị viêm gan mãn tính

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử sao vàng.
  • Cách tiến hành: Đem dược liệu tán bột mịn, mỗi lần dùng khoảng 3g uống cùng nước sôi để nguội/ nước cơm. Ngày dùng 3 lần, mỗi đợt kéo dài 30 ngày.

8. Công dụng điều trị thận hư gây đau thắt lưng, cứng xương sống và nước tiểu trắng đục

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 100g.
  • Cách tiến hành: Đem dược liệu sấy khô, sau đó tán nhỏ và vo thành viên (viên to bằng hạt đậu xanh). Mỗi lần sử dụng 30 viên uống cùng với giấm.

9. Bài thuốc chữa người già bị khí suyễn

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 5g, mạch môn 16g, sa sâm bắc 12g, ngưu tất 16g.
  • Cách tiến hành: Đem sắc uống, ngày dùng 1 thang.

10. Tác dụng điều trị ho do suyễn

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử và phèn phi và ngũ vị tử bằng lượng nhau.
  • Cách tiến hành: Đem các vị tán bột, mỗi lần dùng 12g chấm với phổi lợn.

11. Bài thuốc chữa chứng mồ hôi trộm

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 63g, bán hạ khúc 125g, nhân sâm 63g, bạch truật 63g, đại táo 30 quả, bá tử nhân 125g, mẫu lệ 63g, ma hoàng căn 63g.
  • Cách tiến hành: Đại táo đem bỏ hạt và nấu nhừ. Các vị còn lại nghiền thành bột mịn, đem trộn và nhào với thịt đại táo, làm thành viên. Mỗi viên to bằng hạt ngô đồng, mỗi lần dùng 20 đến 30 viên, ngày dùng 2 lần.

12. Công dụng giúp điều trị hoạt tinh và thận hư

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 6g, mạch đông 12g, đảng sâm 12g.
  • Cách tiến hành: đem sắc uống ngày 1 thang cho đến khi khỏi thì ngừng.

13. Điều trị suy nhược thần kinh

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 30g, nhân sâm 10 đến 20g, câu kỷ tử 30g, rượu 500ml.
  • Cách tiến hành: Đem các vị ngâm với rượu trong vòng 7 ngày. Mỗi ngày dùng từ 15 đến 20ml, uống trước khi ngủ.

14. Bài thuốc trị háo suyễn nặng

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 30 đến 50g, địa long 9 đến 12g, ngư tinh thảo 30 đến 80g.
  • Cách tiến hành: Đem các vị ngâm nước trong khoảng 4 giờ. Sau đó đem sắc với lửa nhỏ, sắc 2 lần, còn lại khoảng 250ml, chia thành 2 lần dùng và uống hết trong ngày.

15. Bài thuốc trị phế thận âm hư do cảm hàn

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 5g, đảng sâm, tang phiêu tiêu và mạch đông, mỗi thứ 30g.
  • Cách tiến hành: Tất cả các vị trên đem sắc nước uống.

16. Bài thuốc trị chứng ho do cảm hàn

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 4g, ma hoàng 8g, bán hạ 8g, bạch thược 12g, chích thảo 6g, quế chi 6g, tế tân 4g, can khương 8g.
  • Cách tiến hành: Đem tất cả nguyên liệu trên đi sắc uống. Chia thành 3 lần dùng và uống hết trong ngày.

17. Bài thuốc trị ho lâu ngày không khỏi

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 80g cùng túc xác tẩm với đường sao vàng 20g.
  • Cách tiến hành: Đem 2 vị tán thành bột rồi luyện với mạch nha làm viên to bằng quả táo. Mỗi lần ngậm 1 viên cho đỡ ho.

18. Bài thuốc trị ho có đờm gây khó thở

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử và bạch phàn mỗi loại 6g.
  • Cách tiến hành: Đem tán hai vị trên thành bột mịn, sau đó dùng phổi lợn nướng chín chấm bọt thuốc ăn và uống cùng nước ấm.

19. Bài thuốc trị thận hư và liệt dương

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 600g
  • Cách tiến hành: Ngũ vị tử đem tán thành bột mịn. Mỗi lần dùng 4g uống, ngày 3 lần. Khi uống bài thuốc này, cần kiêng thịt lợn, tỏi, giấm và cá.

20. Bài thuốc trị cảm năng, mệt khát nước

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 5g, mạch môn và nhân sâm mỗi loại 10g.
  • Cách tiến hành: Đem tất cả những nguyên liệu trên đem sắc uống đến khi khỏi thì ngừng.

21. Bài thuốc trị tỳ thận hư hàn gây tiêu chảy

  • Nguyên liệu: Ngũ vị tử 6 đến 8g, nhục đậu khấu 8g, ngô thù du 4g, bổ cốt chỉ 16g.
  • Cách tiến hành: Đem các vị tán thành bột mịn rồi trộn với nước đại táo và gừng tươi. Mỗi lần dùng 6 đến 12g uống với nước muối ấm, nên dùng trước khi đi ngủ

Những công dụng của vị thuốc mang lại cho sức khỏe

Những công dụng của vị thuốc mang lại cho sức khỏe

Bạn nên xem thêm:

⇒ Cây Kim Ngân Hoa chữa bệnh gì?

⇒ Tác dụng của cây ích Mẫu

⇒ Công dụng trị bệnh Cây Hoa Cứt Lợn

⇒ Cây Ba Kích và 23 Công dụng tuyệt vời

Cây đại bi chữa bệnh gì?

Những lưu ý khi sử dụng vị thuốc ngũ vị tử

Không thể phủ nhận những tác dụng tuyệt vời của bài thuốc từ quả ngũ vì tử mang lại cho sức khỏe con người. Tuy nhiên, trong quá trình sử dụng thuốc thay vì chủ quan, điều trị theo cảm tính người bệnh nên lưu ý một số điều sau để phát huy hiệu quả của thuốc cũng như bảo toàn sức khỏe, tính mạng của chính mình, bạn cần chú ý những thông tin quan trọng sau:

  • Nhiệt thịnh, mới phát ban và ho trong giai đoạn đầu không nên dùng.
  • Bệnh nhân bên ngoài có biểu tà, bên trong có thực nhiệt không nên dùng.
  • Người bị viêm khí phế quản mới phát sốt và ho không nên dùng.
  • Ngũ vị tử có khả năng co bóp tử cung, vì vậy nên tránh dùng cho phụ nữ mang thai.
  • Dược liệu làm tăng tiết dịch vị dạ dày, do đó có thể làm nghiêm trọng các triệu chứng của bệnh viêm loét dạ dày tá tràng.
  • Ngũ vị tử có khả năng tương tác với một số loại thuốc như thuốc chống đông máu warfarin, Tacrolimus, thuốc chuyển hóa qua gan,…
  • Khi dùng dược liệu này, bạn có thể gặp phải một số tác dụng như đau dạ dày, lười ăn, phát ban da, ợ nóng,…

Ngũ vị tử là dược liệu quý, có khả năng hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý trong cơ thể. Tuy nhiên việc áp dụng tùy tiện các bài thuốc từ dược liệu này có thể gây ra một số tác dụng ngoại ý. Vì vậy duocphamfansipan.com khuyên bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tiến hành bất cứ phương pháp nào.

Từ những thông tin bài viết cung cấp có thể khẳng định rằng cây ngũ vị tử có vai trò rất lớn đối với cuộc sống và sức khỏe con người. Việc sử dụng các vị thuốc ngũ bội tử giúp điều trị hiệu quả, an toàn các bệnh lý nguy hiểm, mang lại cuộc sống bình an cho mỗi người.

Tag: ngũ vị tử, tác dụng của ngũ vị tử, công dụng của ngũ vị tử, ngũ vị tử có tác dụng gì, ngũ vị tử có công dụng gì

Bài viết cùng chuyên mục