Củ Sâm Đá và Những Công dụng Bất ngờ ít người biết

Thời gian gần đây, thị trường dược liệu bỗng trở nên “sôi động” hơn nhờ một thảo dược mới. Loại dược liệu này có hình dạng gần tương đồng với nhân sâm. Và đặc biệt người ta cho rằng công dụng của nó không kém sâm Ngọc Linh là mấy. Loại thảo dược này chính là sâm đá.

Công dụng của sâm đá hiện tại cũng có nhiều nghiên cứu Đông y hay Tây y chỉ ra. Chỉ là người ta chủ yếu biết đến các tác dụng thông dụng của sâm đá thôi. Còn nhiều công dụng khác nhiều người không biết đâu.

Sâm đá là gì?

Sâm đá mới chỉ được phát hiện gần đây. Hơn thế nó chưa thực sự phổ biến trên thị trường. Chính vì thế khi nghe cái tên loại sâm này người ta luôn cảm thấy hoài nghi, tò mò.

Theo một số chuyên gia về dược liệu, cây sâm đá là loài thảo dược mang tên Nhương Lê Kim Cang. Chúng còn có tên khác là Tứ phương đằng (lý do vì cây có thiết diện vuông). Tên khoa học của chúng là Myxopyrum smilacifolium Bl.(thuộc họ Nhài – Oleaceae).

Ở Việt Nam thì chúng được gọi thông dụng với tên sâm đá hay sâm quy đá. Vì chúng chỉ sinh trưởng ở vùng đồi núi cằn cỗi ở các tỉnh vùng Tây Bắc.

Loại sâm này có hình dạng nhỏ, vỏ màu vàng nhạt và có mùi hương đặc trưng của saponin. Đây chính là hoạt chất tự nhiên thường có ở rất nhiều loại sâm trên thị trường đặc biệt là sâm Ngọc Linh.

Đặc điểm của sâm quy đá

Vài năm đầu sinh trưởng phần thân của cây sâm này rất cứng và mọc thẳng đứng (Thân nhỏ hơn chiếc đũa). Nhưng từ năm sinh trưởng thứ mười trở đi, phần thân phát triển ở phía trên sẽ mềm lại. Rồi lúc này cây sẽ cho ra những ngọn dây leo thay vì thân cứng như trước.

Lá cây nhỏ, chia ra làm nhiều phiến màu xanh đậm. Rìa lá cũng có răng cưa sâu như những loại sâm mà chúng ta hay thấy. Sâm quy đá có hoa nhỏ thường là màu trắng hoặc xanh lục nhạt. Quả của cây bé, dạng dẹt và có màu tím nhạt.

Củ sâm đá trong những năm đầu khá to. Tuy nhiên nó chỉ to hơn thân thôi chứ thực chất củ chỉ to hơn 2 ngón tay. Khi để càng lâu (khi thân cây sâm trở thành thân leo) thì phần củ sẽ không to nữa. Thay vào đó chúng dài xuống và dần có chức năng như một cái rễ nuôi cây.

Loại cây này hiện nay thì thấy sinh trưởng ở vùng núi đá vôi tại Hà Giang, Lào Cai,… Chúng sống theo

Thành phần có trong sâm quy đá

Thành phần chính trong sinh khối của sâm quy đá chính là tinh dầu, axit tự do và hợp chất sinh học saponin.

Thành phần chính trong sinh khối của sâm quy đá chính là tinh dầu, axit tự do và hợp chất sinh học saponin. Trong tinh dầu ở củ cây sâm xuyên đá bao gồm nhiều hợp chất. Ví dụ ta có thể kể đến như: Ligustilide, axit folic, dodecanol, cadinen, vitamin B12,…

Theo những báo cáo kết quả nghiên cứu về sinh khối của sâm đá người ta phát hiện trong củ sâm còn chứa hàm lượng cao phenol glucoside. Ngoài ra chúng còn chứa cả polyphenol và alkaloid.

Điểm đặc biệt là tổng hàm lượng polyphenol và alkaloid trong sâm quy đá còn cao hơn cả trong nghệ đen. Và hàm lượng saponin trong củ sâm bằng khoảng 40% saponin trong sâm Ngọc Linh. (Theo báo cáo của Viện khoa học – Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật).

Chính nhờ sự kết hợp của những thành phần trên mà sinh khối của sâm quy đá trở nên có giá trị. Nó đã tạo ra những hợp chất sinh học có tính dược liệu cao. Và do đó, loại sâm này trở thành một loại thảo dược có những công dụng tốt cho sức khỏe.

Tác dụng của sâm đá

Không phải ngẫu nhiên mà việc phát hiện ra sâm quý đá lại trở nên đáng quan tâm đến thế. Lý do chính là vì loại sâm này mang đến những công dụng sử dụng tuyệt vời. Vậy công dụng của sâm đá là gì? Sâm đá có tác dụng gì?

Đến thời điểm phát hiện lại loại sâm này thì người ta đồng thời mới thấy nhiều hơn công dụng hữu hiệu của nó. Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, sâm quy đá thực chất đã tồn tại từ lâu tại Tây Bắc. Và lúc này người dân miền núi đã sử dụng chúng như một vị thuốc rồi.

Lúc này, công dụng chủ yếu của sâm quy đá chỉ là dùng như một loại thuốc là bình thường. Chúng được hái rồi đem sắc thành nước thuốc để chữa bệnh ho, hen suyễn và triệu chứng cam ở trẻ em.

Người lớn khi bị đau nhức do tê thấp, thay đổi thời tiết, người nhức mỏi cũng sử dụng sâm quy đá để chữa trị.

Trải qua nhiều cuộc nghiên cứu từ hơn khi sâm đá được phát hiện trở lại, nhiều công dụng của chúng đã được chỉ ra. Những công dụng này tuyệt vời như thế nào, bạn hãy theo dõi thông tin dưới đây.

Tăng cường sức khỏe

Như bạn đã biết, sâm không chỉ là một vị thuốc, một thành phần dược liệu. Mà chúng còn luôn được xem như là một yếu tố, thực phẩm quý giúp bổ trợ và tăng cường sức khỏe. Và đối với sâm quy đá, chúng cũng có “vai trò” tương tự.

Tác dụng sâm đá hữu hiệu nhất là với những người có cơ thể bị suy nhược, những người thường xuyên mệt mỏi do lao động quá sức trong thời gian dài. Lúc này khi sử dụng sâm quy đá bạn sẽ được cung cấp vitamin, các sinh khối bổ trợ giúp cải thiện thể trạng rất tốt.

Cũng giống như các loại sâm quý khác, củ sâm quy đá cũng giúp người dùng giảm đi tình trạng căng thẳng đầu óc, stress, tinh thần uể oải. Lý do vì trong thành phần sinh khối của chúng có khả năng tạo ra hưng phấn cao cho thần kinh.

Đặc biệt sâm quy đá còn được xem là “thần dược” cho nam giới và phụ nữ.

Khi nam giới sử dụng sâm xuyên đá, cơ thể sẽ được cải thiện về nhiều mặt:

  • Tình trạng sức khỏe, sự dẻo dai và săn chắc của cơ thể được nâng cao
  • Giúp tăng cường sinh lực, hỗ trợ điều trị tốt tình trạng yếu sinh lý. Loại sâm này sẽ giúp nam giới khẳng định được đẳng cấp phái mạnh và duy trì sự dẻo dai cho bạn trong đời sống sinh hoạt vợ chồng.
  • Tác dụng bổ thận, tráng dương của loại dược liệu này cũng đã được chứng minh là vô cùng hiệu quả.

Đó là với nam giới còn đối với phụ nữ, sâm đá sẽ giúp:

  • Thanh lọc cơ thể, thảo bỏ độc tố dư thừa, tăng sức đề kháng rất tốt.
  • Uống sâm quy đá một cách liều lượng sẽ giúp bạn có làn da căng mọng. Tuổi xuân cũng được níu giữ lâu hơn vì sâm giúp làm chậm quá trình lão hóa của cơ thể.

Làm đẹp da

Sâm quy đá được đánh giá là ngăn tình trạng lão hóa da, làm đẹp da tốt. Phụ nữ dùng thường xuyên thì da sẽ săn chắc, không có nếp nhăn hay dấu hiệu lão hóa.

Cải thiện cơ thể

Nâng cao các chỉ số sinh hóa của cơ thể. Giảm căng thẳng mệt mỏi và nâng cao năng suất làm việc của não và cơ thể. Sâm xuyên đá có công dụng cải thiện các chỉ số sinh hóa trong cơ thể. Ngừa ung thư, ngăn khối u hình thành, tăng sức đề kháng của cơ thể, nâng cao chức năng sinh lý,…

Giảm căng thẳng

Người nào thường xuyên lao động nặng dẫn đến cơ thể mệt mỏi thì dùng sâm quy đá. Người nào căng thẳng thời gian dài cũng có thể dùng được.

Giảm căng thẳng thần kinh, suy nhược thần kinh tốt.

Tốt cho người huyết áp thấp

Giúp người huyết áp thấp tăng huyết áp từ từ.

Ngăn thích nghi có hại

Nâng cao khả năng chống lại các tác nhân gây hại. Hơn nữa có thể hồi phục huyết áp đối với người bị mất máu nhiều Lại vừa có thể điều chỉnh huyết áp từ từ ở người huyết áp cao. Nếu bạn thay đổi liều lượng sử dụng.

Nâng cao hệ miễn dịch cho cơ thể.

Tốt cho trí nhớ

Giúp não hoạt động tốt hơn, ngừa lão hóa. Cải thiện trí nhớ và khả năng tập trung. Nhất là những người cao tuổi.

Hỗ trợ điều trị vô sinh cho nữ

Tục đoạn và bạch giao mỗi vị đúng 8g. Thêm sâm đa gấp đôi lượng lên, đại hoàng 14g, thược dược 12g nữa. Đem nấu nước để uống là được.

Băng huyết

Xuyên khung 40g, sâm đá gấp đôi lượng lên. Trộn đều với nhau rồi mỗi lần lần 20g hỗn hợp để nấu với 400ml nước và 200ml rượu. Sau đó đun cạn còn 200ml thì lấy nước đó uống trước ăn.

Bệnh hậu sản

Bạch thược, ngưu tất, trạch lan mỗi vị đung 8g. Thêm Gừng khô giảm ½ lượng. Thục địa và ích mẫu thảo mỗi vị đúng 12g. Cùng với đó là bồ hoàng 10g và sâm đá 16g. Đem các nguyên liệu nấu nước uống là được.

Táo bón

Hoàng kỳ 40g cho vào nồi nấu với sâm đá 8g. Đun với 3 bát nước đến còn ⅓ thì lấy nước chia ra uống ngày 2 lần lúc đói.

Mồ hôi trộm

Hoàng bá, hoàng cầm, hoàng liên mỗi vị đúng 6g. Thêm sinh địa và thục địa mỗi vị 8g. Cùng với đó là hoàng kỳ 10g và sâm quy đá 12g là được. Đem nấu nước rồi chia ra 2 lần để dùng.

Người thiếu máu

12g bạch thược, 12g xuyên khung, 12g thục địa, 12g sâm đá khô. Đem nấu nước uống. Dùng 600ml đun cạn còn 200ml nước thì uống. Dùng 3 đến 4 tuần thì sẽ thấy tình trạng tốt hơn.

Công dụng khác của sâm đá

Sâm quy đá ngoài các công dụng trên thì nó còn có nhiều công dụng khác. Do đó trong các bài thuốc Đông y thì sâm quy đá đang dần trở thành 1 vị thuốc quan trọng.

Dùng sâm quy đã cho người mới phẫu thuật sẽ làm giảm đi tình trạng đau đớn.

Người thiếu máu hay huyết áp cao dùng sâm quy đá cũng rất tốt. Bởi vì nó tác động lên huyết áp, giúp màu tốt hơn và lưu thông dễ dàng hơn.

Ngoài ra nó còn làm tan huyết ứ, ngừa co giật. Hơn nữa trong sâm quy đá có những sinh khối tuyệt vời. Nên nó có thể ngăn không cho các tế bào ung thư di căn.

Người ta vẫn đang tiến hành nghiên cứu thêm về sâm đá. Do đó còn nhiều công dụng và các thông tin khác sẽ được công bố. Cùng đón chờ thêm trong thời gian tới nhé!

Cách sử dụng sâm quy đá

Từ những thông tin trên ta đã thấy được những tác dụng vô cùng giá trị của sâm quy đá. Tuy nhiên để phát huy những giá trị sử dụng này, sâm quy đá cần được sử dụng đúng cách.

Hiện nay trên thị trường có bán hai loại sâm quy đá. Đó là sâm quy đá tươi và sâm quy đá khô. Đây là hai hình thái sản phẩm phổ biến mà hầu hết loại sâm nào cũng có.

Đối với sâm quy đá tươi bạn có thể sử dụng chúng theo những cách sau:

  • Sâm quy đá tươi được đem đi rửa sạch sau đó thái lát mỏng để ngâm với mật ong.
  • Chúng cũng có thể đem đi ngâm rượu nguyên củ. Cách ngâm rượu sâm đá khá đơn giản. Tuy nhiên bạn nên lưu ý khi ngâm rượu sâm đá chúng ta chỉ nên sử dụng rượu trắng nguyên chất không thêm cồn.
  • Ngoài ra sâm đá cũng có thể được dùng để sắc với nước để uống. Hình thức này được gọi là sắc thuốc sâm quy đá. Hoặc đơn giản hơn bạn có thể phá trà từ sâm quy đá tươi.
  • Sâm quy đá tươi có vị ngọt nhẹ do đó chúng có thể được sử dụng làm nguyên liệu cho các món hầm bổ dưỡng.

Cách sử dụng sâm quy đá khô cũng tương tự như vậy. Tuy nhiên đối với loại sâm khô bạn có thể dùng trực tiếp theo phương thức ngậm cho tan. Lúc này miếng sâm thường được bào rất mỏng và nó dễ dàng tan trong miệng bạn.

Sử dụng sâm đá lúc nào tốt nhất?

Cùng với cách thức sử dụng thì thời điểm sử dụng sâm quy đá cũng là vấn đề được quan tâm. Vì chỉ khi sử dụng đúng thời điểm sâm quy đá mới đem lại giá trị sử dụng tốt nhất. Đồng thời nó không gây ra những tác động tiêu cực với cơ thể.

Sâm đá ngâm rượu chỉ nên sử dụng từ 50 đến 70 ml mỗi ngày. Bạn có thể uống rượu sâm trước hoặc sau bữa ăn.

Trà sâm quy đá nên được sử dụng vào buổi sáng. Nó sẽ giúp tinh thần của bạn trở nên tỉnh táo hơn.

Đối với những dạng sâm quy đá khác như bột hay viên thì chúng thường được nhà sản xuất đóng gói kỹ. Do đó bạn sẽ sử dụng theo đúng hướng dẫn được in trên bao bì.

Có hai lưu ý về thời điểm sử dụng sâm quy đá dành cho bạn. Đó chính là với những người bị huyết áp cao chỉ sử dụng sâm khi đã ăn no. Đặc biệt là bạn không nên sử dụng loại sâm này vào buổi tối. Vì sâm gây hưng phấn có thể khiến bạn mất ngủ.

Cách bảo quản củ sâm quy đá

Sâm quy đá trong quá trình sinh trưởng và phát triển vô cùng khắt khe với điều kiện tự nhiên. Do đó nếu trong quá trình sử dụng bạn không bảo quản sâm quy đá đúng cách thì sẽ khiến chúng dễ bị hỏng.

Bảo quản sâm quy đá tươi

Vấn đề bảo quản sản phẩm tươi thường khó khăn hơn so với sản phẩm khô. Lý do là vì trong củ sâm còn giữ nguyên lượng nước sẽ khiến củ dễ bị nấm, mốc.

Có một cách giúp bạn bảo quản sâm tươi hiệu quả. Đó là bạn có thể lau sạch sâm đá tươi bằng khăn ướt. Sau đó bạn hong gió hoặc sấy qua cho vỏ khô hẳn. Cuối cùng bạn nhặt các củ sâm cho vào túi nilon buộc kín bỏ tủ lạnh hoặc để nơi thoáng mát.

Tuy nhiên dù bảo quản tốt thì sâm quy đá cũng chỉ giữ được chất lượng trong vòng 1 tuần. Bạn hãy lưu ý điều này để sử dụng sâm lúc nó còn tươi và nhiều dưỡng chất nhé.

Bảo quản sâm quy đá khô

Sâm đá khô có rất nhiều cách để bảo quản:

  • Thái sâm thành lát mỏng rồi buộc túi nilon cất nơi thoáng mát là một cách bảo quản khá tốt.
  • Sâm khô cũng có thể được sử dụng ngâm vào các hũ mật ong. Cách làm này sẽ giúp kéo dài thời gian sử dụng sâm rất lâu. Vì mật ong chính là một loại thực phẩm không có hạn sử dụng nó sẽ bảo quản sâm quy đá vô cùng tốt.

Giá thành sâm quy đá

Trên thị trường, giá thành của loại sâm này được đưa ra rất đa dạng. Chính vì thế mà người mua luôn rất quan tâm đến vấn đề này khi mua sản phẩm. Nó sẽ giúp họ biết đâu là mức giá hợp lý để không bị “hớ” khi mua.

Mặc dù có khá nhiều công dụng tuyệt vời, tuy nhiên giá sâm đá lại rất rẻ. Lý do là vì loại sâm này mới được phát hiện do đó, người dùng vẫn chưa tin tưởng vào chúng nhiều.

Lý do thứ hai là hiện nay loại sâm này chủ yếu chỉ cung cấp cho một phần thị trường nhỏ trong nước. Cộng thêm đó là hình dạng củ sâm, tuổi đời của sâm quy đá lại không cao. Do vậy mà giá bán của nó không hề đắt đỏ.

Một kg sâm quy đá chỉ có giá vài trăm nghìn. Tất nhiên củ sâm khô sẽ đắt hơn so với sâm đá tươi. Và những sản phẩm được chế biến sẵn (sâm quy đá ngâm mật ong, rượu sâm quy đá) sẽ có giá cao hơn một chút.

Có thể mua sâm quy đá ở đâu?

Sâm quy đá có thể được mua ở đâu? Đây là câu hỏi được nhiều người mua đặt ra. Dưới đây là gợi ý một số địa điểm mà bạn có thể tìm mua sản phẩm này.

Bạn có thể mua loại sâm này tại chính các phiên chợ vùng cao Tây Bắc. Đến đây bạn sẽ tha hồ được chọn thành phẩm và có thể mặc cả giá bán nữa đấy.

Tuy nhiên nếu không có điều kiện thì bạn có thể tìm mua loại sâm này từ nhiều điểm bán. Các điểm bán này chạy quảng cáo trên phương tiện truyền thông đại chúng khá nhiều. Bạn có thể dễ dàng search thông tin và tìm đến các điểm bán đó.

Điểm bán ở đây có thể là hiệu thuốc đông y hoặc cửa hàng thuốc chuyên bán thảo dược.

Trên đây là toàn bộ tác dụng của sâm đá. Bạn có thể tham khảo để áp dụng các bài thuốc này để chữa bệnh. Nhưng tốt nhất vẫn là nên tham khảo ý kiến bác sĩ để điều trị cho an toàn. Cũng như tránh được tác dụng phụ của sâm đá nhé!

Bài viết cùng chuyên mục